Opleidingen en Rangen bij de brandweer

Hoofdpagina

Opleidingen

 

Hieronder treft u een overzicht aan van de diverse opleidingen die bij de brandweer voorkomen. Daarnaast zullen de aanduidingen op de helmen worden toegelicht, zoals deze zijn geadviseerd door de directie Brandweer van het Ministerie van Binnenlandse Zaken.

Iedere brandweermedewerker, zowel de beroepskracht als de vrijwilliger bij gemeente of bedrijf, moet over dezelfde kennis en vaardigheden beschikken.

                                                                                    Modulaire opleiding

De brandweeropleidingen zijn opgezet via de modulaire structuur. De opleidingsniveaus zijn gekoppeld aan rangen. Je moet eerst het diploma halen voordat je in het korps in een bepaalde rang kunt worden aangesteld. Zo word je pas in de rang van brandwacht aangesteld als je het diploma brandwacht hebt behaald. Als je het diploma brandwacht hebt kun je verder gaan studeren voor brandwacht eerste klasse. En zo kun je steeds verder klimmen op de opleidingsladder. Het hangt af van je eigen interesse, vooropleiding, inzet en samenwerking van het korps tot welk niveau je zult doorstromen. Het opleidingspakket voor elk opleidingsniveau is verdeeld in een aantal modulen: verplichte modulen en keuze modulen. Beide soorten modulen worden met een rijksexamen afgesloten. De verplichte modulen bevatten de leerstof die noodzakelijk is om op de betreffende niveaus de algemene inzetbaarheid van de brandweerman/ vrouw te kunnen garanderen. De keuze modulen bieden de mogelijkheid een bepaalde specialisatie op één of meer opleidingsniveaus op te bouwen. De meeste opleidingen zin deeltijdopleidingen.

PS: Door met de muis op de rang te gaan staan, wordt de benaming getoond.

Rang

Omschrijving

Brandwacht
Brandwacht 1e klasse
Hoofdbrandwacht

Brandwachtopleidingen

De laagst uitvoerende functie is de functie van brandwacht. Aangezien een brandwacht algemeen inzetbaar moet zijn, kent deze opleiding nog geen specialismen en geen keuzemodulen. Deze eerste opleiding bestaat uit een drietal verplichte modulen: Persoonlijke bescherming, Repressie en Levensreddende handelingen. De vaardigheids- en theorielessen zijn vooral gericht op het aanleren van de praktische vaardigheden. De theorie is daarbij geen doel, maar een middel. De praktijk blijft in het brandweervak altijd het belangrijkst.

Vrijwel iedere functionaris die het diploma brandwacht heeft gehaald en in het korps voldoende oefeningen heeft bijgewoond, kan deelnemen aan de vervolgopleiding tot brandwacht eerste klasse. Dit programma kan worden uitgebreid met een eerste specialisatie voor bijvoorbeeld de functies pompbediener, gaspakdrager of hulpverlener.

Na de opleiding tot brandwacht eerste klasse is het voor veel brandweerfunctionarissen mogelijk om de opleiding tot hoofdbrandwacht te volgen. Van een hoofdbrandwacht wordt een grotere inbreng in het korps verwacht. Daarom zijn de modulen Organisatie en leiding geven en Repressie verplicht. Daarnaast bestaan keuzemogelijkheden voor bijvoorbeeld Preventiefunctionaris, Verkenner gevaarlijke stoffen en andere, nog meer specifieke modulen. Voor de functie op het niveau brandwacht moet je minimaal LBO (VBO) hebben.

Onderbrandmeester
Brandmeester

Onderofficiersopleidingen

De onderofficier is onderbrandmeester of brandmeester en behoort tot het midden kader. De onderbrandmeesteropleiding vraagt veel tijd. Veel theorie moet je door zelfstudie verwerven. De onderbrandmeester is bevelvoerder van een bluseenheid. De opleiding bestaat weer uit een aantal verplichte modulen: Verbranding en blussing, Organisatie, gevaarlijke stoffen, repressie en Sociale vaardigheden en een aantal keuzemodulen en een aantal keuzemodulen zoals Materieel en Vliegtuigbrandbestreiding. Verder kun je een aparte opleiding tot instructeur volgen.

Een rang hoger is die van brandmeester: een bevelvoerder over maximaal twee bluseenheden die zich bijvoorbeeld verder heeft gespecialiseerd op het gebied van repressie, preventie of technische dienst. De brandmeesteropleiding biedt de mogelijkheid door te stromen naar de officiersopleidingen.

Adjunct-hoofdbrandmeester
Adjunct-hoofdbrandmeester 1e klasse

Officiersopleidingen (Adjunct-hoofdbrandmeester)

De laagste officiersrang is adjunct-hoofdbrandmeester. Een adjunct-hoofdbrandmeester kan brandweercommandant zijn in een gemeente tot 14.000 inwoners. De opleiding tot adjunct-hoofdbrandmeester bestaat uit de verplichte modulen repressie, Organisatie en Operationeel management. Daarnaast moet één keuzemodule, bijvoorbeeld Logistiek/Technische dienst of preventie worden gevolgd. De adjunct-hoofdbrandmeesteropleiding kent zowel een deeltijd- als een voltijdsuitvoering. Om tot de voltijdsopleiding tot beroepsbrandweerofficier te worden toegelaten, heb je minstens een HBO-diploma nodig. Via een uitgebreide procedure worden jaarlijks vijftien, maximaal vierentwintig kandidaten met een HBO- of universitaire opleiding geselecteerd om eerst de voltijds-dagopleiding tot adjunct-hoofdbrandmeester te volgen. Deze duurt dertien maanden en is de eerste fase in de opleiding tot hoofdbrandmeester.

 

Hoofdbrandmeester
Hoofdbrandmeester 1e klasse

Officiersopleidingen (Hoofdbrandmeester)

Voor een commandant in een gemeente met maximaal 40.000 inwoners of de plaatsvervangend commandant in een gemeente met maximaal 60.000 inwoners is het diploma hoofdbrandmeester vereist. De opleiding kent de verplichte modulen Repressie en Management/ beleidskunde. Daarnaast moeten ook twee keuzemodulen, bijvoorbeeld Proactie/Preventie/ preparatie I,Proactie/Preventie/ preparatie II, Opleidings- en oefenbeleid of Informatie- en communicatietechnologie worden gevolgd. De moeilijkheidsgraad ligt op het niveau van een hogere beroepsopleiding. Voor het kunnen behalen van het diploma is een HBO/VWO-diploma vereist. Als hoofdbrandmeester ben je geschikt voor een groot aantal functies.

CommandeurCommandeur 1e klasseAdjunct-hoofdcommandeurAdjunct-hoofdcommandeur 1e klasseHoofdcommandeurHoofdcommandeur 1e klasse

Officiersopleidingen (Commandeur)

Van de commandant in grotere gemeenten (boven de 40.000 inwoners) wordt de rang van commandeur gevraagd. Ook van de functionarissen die overwegend beleidsmatig werken en van regionale commandanten wordt dat niveau geëist. De commandeursopleiding is onderdeel van de tweejarige masters-opleiding 'Master of Fire and Crisis management' die het Nederlands Instituut voor Brandweer en Rampenbestrijding (Nibra) organiseert in samenwerking met de Nederlandse School voor Openbaar Bestuur (NSOB) en De Utrechtse School (DUS).

 

Opleidingsplaats

De opleidingen voor manschappen en onderofficieren worden per brandweerregio geregeld. Iedere regio heeft een eigen opleidingsinstituut of werkt met een aantal regio's samen. De opleidingen waar veel belangstelling voor is, zoals bijvoorbeeld brandwacht, brandwacht eerste klasse en hoofdbrandwacht, worden door de regionale opleidingsinstituten verzorgd. De officiersopleidingen worden interregionaal georganiseerd, onder verantwoordelijkheid van het Nederlands Instituut voor Brandweer en rampenbestrijding (Nibra).

Helmaanduidingen

De directie Brandweer van het Ministerie van Binnenlandse Zaken heeft een advies uitgebracht t.a.v. het aanbrengen van rode banden op helmen van leidinggevend personeel. Dit om de leidinggevenden in het veld duidelijk herkenbaar te laten zijn.

Functie
(dagelijks)

Functie bij
grootschalig optreden

Aanduiding

Bevelvoerder

Groeps-commandant

1 smalle band

Officier van dienst (OVD)

Pelotons-commandant

2 smalle banden

Hoofd-officier

Compagnies-commandant

3 smalle banden

Commandant

Commandant rampterrein
c.q. sectorcommandant

1 brede band

Regionaal commandant

Regionaal commandant

1 smalle band +
1 brede band

De banden worden in reflecterend rood aangebracht op witte helmen.
De smalle band is 10 mm breed, de brede band 30 mm, de onderlinge afstand bedraagt 5 mm.